øøâ ìçðå øåùá ìçð éìéú :íééâåìåàéëøà íéèáéä ïåìà ãåã ãéîú ùîéù ,éðéñå áâðä ïéáì óåçä úìôùå äãåäé øä íåøã ïéáù áçøîä íéùåáéëì øùâ ùàøå úåëøòéä çèùë - íéøöî - ìàøùé-õøà éñçéá çúôî øåæà .äæî ,íéããöä ãçà éðôî ïâî õéçë åà ,äæî íéìãâî ,çéøáå äîåç éøò êåúá ìàøùé-õøà íåøãá éàì÷çä áåùééä úåññáúä äðåùàøä úéöçîá ,äééðùä äîåã÷ä äæðåøáä úôå÷úá øáë äìçä ,íéøòùå ïåèìùäå íéàðåîùçä éîéì ãò ïëî øçàì äëùîðå ,ñ"äðôì éùéìùä óìàä ìù :äæðåøáä úôå÷ú ìù úåðåùä úåôå÷úá êùîðå êìä íéøåöéá ìù å÷ .éîåøä éùéìù íéôìà) úøçåàîä äæðåøáäå äðåëéúä äæðåøáä ,äîåã÷ä äæðåøáä óåçå øåùáä ìçðì ãò øøâ ìçð êøã ,ääåáâä äìôùä ïî ;(ñ"äðôì éðùå :íéàáä íéìéúä ìò ññáúä äæ å÷ .ïåëéúä íéä .ääåáâä äìôùá - (óéìç) äôìéååç ìúå (íùøî úéá) íéñøéî úéá ìú - (øåøä) äøéøåä-åáà ìú ,(òøù) òéøù ìú ,íéáøàî ìú ,óåç-åáà ìú - .øøâ ìçð êøåàì - (øåî) éáø'âåî ìúå .øåùáä ìçðá - (ïçåøù) äòøàô ìúå (íéòø) äî'â ìú - íéìéú íäéðéá íéîéé÷ éë íà ,ãáìá äìà íéìéúá ã÷îúð ïåéãä êøåöì .íéôñåð íééðéá-éáåùééå (íùøî úéá ìú) íéñøéî úéá ìú úéçøæî-úéðåôö î"÷ 25-ë ,øääå äìôùä ìåáâ ìò íðåã 20 ìù ìãåâá ìú .íéä éðô-ìòî 'î 500 ìù äáåâá ,òáù-øàáì äôå÷úá ùãçî åî÷åäå åáøçù ,äììåñå äîåçá øéòä äô÷åä ñ"äðôì è"éä äàîá äáøç åæ äîåç .ìúä éðôì øúåé áåø÷ ,(ñ"äðôì 1550-1750) úéñåñ÷ää äæðåøáä àéäù ,äàáä äôå÷úá äðáð äáâ ìòå ,ñ"äðôì 16-ä äòàîä òöîàá ÷éæçä äæ å÷ .ìúä úâñô êøåàì íéøåöéá å÷ (ñ"äðôì 1200-1500) úøçåàîä äàîä ìù äðåùàøä úéöçîì ãò ùèððå áøç áåùå ,13-ä äàîä óåñì ãò ãîòî 1,5:íéøâåñ éøãç ìù íâãá äéåðá äîåçá øéòä äô÷åä æà .ñ"äðôì 10-ä éîéðô øé÷å ,'î 2-ë ìù áçåøá øãç íéðô ,éðåöéçä øé÷ì òöåîî éáåò 'î ,äáøòîá ãçàå øéòä çøæîá ãçà - íéøòù éðù åéä äîåçá .'î 1 ìù éáåòá íò ,íå÷îä ìù åðáøåçì ãò ãîòî å÷éæçä ìãâîäå íéøòùä .ìãâî åãéìå .ñ"äðôì 587 úðù ìù úéìááä äùéìôä (óéìç ìú) äôìéååç ìú äæðåøáä úôå÷ú ìù äúéùàøá åà ,äééðùä äîåã÷ä äæðåøáä úôå÷ú óåñá øáë óùçð äðîî ,íéøåöéá ìù äøéãà úëøòîá øéòä äô÷åä ,úéùéìùä äîåã÷ä øîúùä øùà ,'î 7,5 ìù áçåøá ìãâîå ,'î 6 ìù éáåòá íéðáì úîåç ìù òè÷ úåàîä ïî äééðá éáìù 4 åðçáåä ìãâîá .íéðáìå ïáà ìù íéëáãð 11-á .úåâøãî äìòî åáå ìåãâ øãç óùçð ãåò .ñ"äðôì 25-26-ä úåàáä úåôå÷úá íéðåéìò äðâä éåå÷ì ñéñá äùîéù åæ íéøåöéá úëøòî äðåùàøä úéöçîá) úøçåàîä úéðòðëäå äðåëéúä úéðòðëä :úéðòðëä ìù úëøòî äôìçåä ñ"äðôì 11-ä äàîá ÷ø .(ñ"äðôì 2-ä óìàä ìù äééðùäå äøîúùäå ,íéðè÷ øîùî éøãç ìù íâãá äúðáðù ,äùãç äîåçá åæ íéøåöéá .'î 2,5 ìù äáåâá éðáàá úôöåøî ä÷ì÷ìçá äìàä úå÷éúòä úåîåçä éúù åñåë ñ"äðôì 9-ä äàîá äîåç-úëøòî äëùîð äéìòîå ,ìúä éðô ãò ääáâúä åæ ä÷ì÷ìç .øôòáå úåùåúë øéâ ñ"äðôì 701 úðùá äáøç ä÷ì÷ìçäù ,äàøð .äðâä éìãâîå íéøâåñ-éøãç ìù úéìááäå úéøåùàä äôå÷úá ùãçî ùåîéùì ä÷æåçå äð÷åúå ,(?áéøçðñ éãéá) .ïåùàø úéá úôå÷ú óåñ ãòå øøâ ìçð éìéú íå÷îì ãòå åàöåî íå÷îî ,øøâ ìçð ìù åëøåàì íéàùðúî íéìéú äùéîç ìú ,òéøù ìú ,íéáøàî ìú ,óåç-åáà ìú :íäå ,øåùáä ìçð íò åãåçéà .éáø'âåî ìúå äøééøåä-åáà úéúéìå÷ìëä äôå÷úá äúéä ,øøâ ìçð ìù åëøåàìå äìà íéøúàá áåùééä úìéçú ,ìæøáäå äæðåøáä úåôå÷ú ìë êøåàì äëùîð àéäå ,(ñ"äðôì éòéáøä óìàä) äìàä íéìéúä úà åôéìçä úéèðæéáä äôå÷úá .úéèðæéáä äôå÷úì ãò úåçôìå ,(ìáåù) äìàáñ-à úáøéç ,óåç-åáà úáøéç :úåìåãâ úåøééò òáøà .øúåé íéðè÷ íéøôë ïäéðéáå - ÷øò úáøéç ,òøù úáøéç åøöéá ,(ñ"äðôì éðùä óìàä ìù äðåùàø úéöçî) äðåëéúä äæðåøáä úôå÷úá äéä äæ .íéìãâîáå íéøéôçá óà íéîòôìå ,úå÷ì÷ìçáå úåîåçá íéìéúä úà ïéôåìéçì äéä åà ,íåøã ãöî éøùôà ó÷åú éôìë äðôåä àåäå éúðâä êøòî .äîåøãå äðåôö íéôñåð íéùåáéëì øùâ ùàøå úåëøòéä çèù óåç-åáà ìú .íéáåø÷ úåðééòî ìù äøéãñ íéî ú÷ôñä ìò åëîúñä íéìéúä ìë úà ìáé÷ íéáøàî ìú ;äìçåë ïéòå éìø'â ,óåç-åáà úåðééòî ìò êîúñä úåðééòî 50-ë ìò åëîúñä øåøäå òøù ìú ;éçøæîä øøâ ìçð ìù úåðééòîä éî úåøå÷î ìò êîúñä øåî ìúå ;íäéðéáå íãéì ,øøâ ìçðá åòáðù ,íéðè÷ 'íé÷ðòä êøã' - úéæëøî øù÷ êøã .áåø÷ä øåùá ìçðáå éáøòîä øøâ ìçðá íéî ìù úåéîåøãä íéøòä ìà äæòî äìéáåä - ( 22-21,à"é òùåäéá úøëæðä) íäéðéá äøùé÷ êøãä .êôäìå ,ïåøáçå (ãåáø ìú) øéáã - áðò :äãåäé øä åæ .øää ïéáå óåçä ìáç ïéá ,øçñîå ïâî éáåùéé ìù å÷ì íúåà äøáéçå ìà óåçä ìáçî øáòî .úàæëë úùîùî àéä ïééãòå ,ãåàî äçåð êøã äúéä ,íéñøéî-úéá ìú ,óéìç ìú ,óåç-åáà ìú) çøæîáù ääåáâä äìôùä éøò :øää áâ ìà íùîå ,('åëå ïåèéò ìú ,óéìç ìú ãò äæòî äøùé êøã äúéä åæ .(ãåáø ìú) øéáã - äéøäã-áðò íéìçð ,óéìç ìúì ãò äöåç äðéàå ,úçà íéî-úùøô óà úëúåç äðéàù êøã úéøöîä äëìîîä' éîé ìù úåéøöîä úåáåúëá íâ .áìåö íðååéëù íéñëø åà äôå÷úáå àø÷îä éîéá íâå ,(ñ"äðôì éðùä óìàä ìù äééðù úéöçî) 'äùãçä åîë ,åæ êøã êøåàì íéøò ìù úåîù íéðùðå íéøæåç ,úéèðæéá-úéîåøä 1490-1468) 'â ñîéúåçú äòøô úåáåúëá - íðøå ïçåùà ,àöøåé éáåùéé éìåà 1291-1309) 'à éúñ äòøô úåáåúëá ,çéôøå øåöç - áðò-úø÷ .(ñ"äðôì 21;,à"é) òùåäéá - (äãâ-øöç) øåöçå áðò ,ïåîø ,ïùòå ;(êøòì ñ"äðôì éðù úéá éîéá íâ íì÷ íééåðéùá úåøëæð äìà íéøò .( 7,è"é 27;,å"è äðçéù :úåîùá (àáãéî úôî) úéèðæéáä äôå÷úá íâå ,(åäéúúî-ïá óñåé) (äãâ-øöç) äàéãéâä úéáå (äöøåé) àãøåé-ïãøåé ,(ïåîø) ïåîø ,(úçùà) .äëøåàìù íéáåùééä ìùå êøãä ìù úåáéùçä ìò úåãéòî ïäå - ìçðå øøâ ìçð êøåàìù íéøòä åùîéù ,ñ"äðôì ïåùàøäå éðùä íéôìàä êùîá åùîéù íä .áâðä-ïåôö éáåùéé ìù áçøîì éáéèøèñéðéîãàå éàáö å÷ë øåùáä 333-539) íéñøôä ìù íðåèìù úôå÷úá íâ ïåèìù éøöáîå íééàáö íéñéñá ìò ,úàæ ;(ñ"äðôì 66-333) íéèñéðìää ïåèìù úôå÷úá íâå ,(ñ"äðôì .áâðä-øäì íâå òáù-øàá úò÷áì íâ äîåøã áåùééä õøô äìà íéðùáù óà úîçìîá ,äðù íééôìà øåáòë äðùðå øæç øåùáä ìçð éìéú ìù éàáöä ãé÷ôúä úåàáö ïéáå ,äæî íäéëîåúå äéëøåú úåàáö ïéá (1917-14) äðåùàøä íìåòä .äæî ,éèéøáä íéîòä øáçî äéìééçå äéìâðà ('úåçøåàäå úåðééòîä ìú' - òøù ìú) òéøù ìú àåäå ,íðåã 16-ë ïåéìòä åçèù .øøâ ìçð ìù úéðåôöä äãâä ìò èìåá ìú å÷éôà åéìò ïâî áøòîîå íåøãî .åúáéáñì ìòî 'î 15-ë ìù äáåâì àùðúî .äðùä ìë êùîá íééç úåðééòî íéòôåù åáù ,øøâ ìçð ìù äæðåøáäå äééðùä äðåëéúä äæðåøáä úåôå÷úá ø÷éòá ùáâúä ìúá øåöéáä äðáð ñ"äðôì á"é-äå å"èä úåàîä ïéá .(ñ"äðôì 1230-1800) úøçåàîä øé÷ .øåæàá éøöîä ïåèìùä æëøîì êôä àåäå ,íéæøàî 'ìùåî úéá' íå÷îá øúåé äéä åéáåò ,î"ñ 40x60 ìãåâá úåãéçà øôò éðáìî äðáð ïåîøàä .'î 2,5 äáåâá íåéä ãò øîúùä àåäå ,'î 2-î ,íééøåáéö íéðééðá (?íéúùìôä éãé-ìò) ìúä ïåôöá åðáð ñ"äðôì 10-ä äàîá 4 äéä äìà íéðééðá ìù íäéúåøé÷ éáåò .úåúúåñî úéæâ éðáàá åôåöù éðô ãò äòéâäù ,øôò ú÷ì÷ìç .ìùåîä úéá úà åôéìçä íäå ,øé÷ ìë 'î éøåùàä ïåèìùä ññáúä ñ"äðôì 7-8-ä úåàîá .íéðééðáä ìò äðâä ,ìúä åúëéôä êéìäú úà äæøéæ åæ äùãç úéèéìåô-åàéâ úåàéöî .ìàøùé-õøà íåøãá .úéøöîä äëìîîä ïéáì úéøåùàä äéøôîéàä ïéá õéç øåæàì áâðä-ïåôö ìù åòéâäå ,íéä óåçå øåùáä ìçð ,øøâ éìçð êøåàì åðáð íééàáö íéæëøî íâ ìãç àì íééàáöä íéæëøîá ùåîéùä .(ñ"äðôì 720-734) ùéøò-ìà ãò 671 úðùá íéøöî ìù àúìãä úà ùáë ,áéøçðñ ìù åðá ,éøåùàä ïåãçøñàùë úåàáöä ìù ä÷æçä éñéñáì êôä ,äðâäå õéç å÷ äéä äìéçúáù äî .ñ"äðôì ñ"äðôì 7-ä äàîá .íéëøãä åøôåùå úåøåâîî åðáð ,úåãåöî åî÷åä .ìäðéîäå ,äæðåøáî (øäñ éåîã) ñð äá åàöîðå ,úéøåùà äãåöî òøù ìúá äúðáð ìæøá éìë ìåùéçì íéøéùëî ,úåîåç ìò ñåôéèì ìæøá úøùøù ,ìæøá çîåø .øåøä ìú ìù ãå÷éôì äôåôë äúéä äãåöîäù ,äàøð .ãåòå úéìááä úåéøôîéàä åàá äîå÷îáå ,úéøåùàä äéøôîéàä äèèåîúä êë-øçà åîë ,íéøöî éôìë úåèùôúä ìùå ùåáéë ìù úåéðéãî åìäéð ïäå ,úéñøôäå åî÷åäå ,òøù-ìú ìù çèùä áåù ñìåô úéñøôä äôå÷úá .úéøåùàä äéøôîéàä äðáð äæëù ìåãâ íñà .íéìåãâ äàåáú éîñà ìù úåöåá÷å øöç éðééðá åá åðáðù äøéâàä úåøåâîîì åéúåãéîá áåø÷ äéäå ,'î 5 øèå÷á øôò éðáìî .ìúä áøòîá äðáð íñàä .äôå÷ú äúåàá äî'â ìúá (øåøä ìú) äøééøåä-åáà ìú éðåôöáå ,úåìãáð úåòáâ åáåøá éåðá ,øøâ ìçð ìù úðåôöä äãâä ìò ìåãâ ìú ìù éììë çèù êåúá ,íðåã 18-16 ìù çèù úñôåúä ,äðåéìò øéò úàùðúî äø÷çðù äãéçéä àéä ,äéúåáéáñì ìòî 'î 10-ë úèìåáä ,åæ øéò .íðåã 100-ë .ñ"äðôìù éðùä óìàá ìúä ìù úåîãå÷ä úåôå÷úä ïî òãéî åðì ïéà ïë-ìòå ,äë ãò ìù äàöåú åéä ,úéøèîéñä äúøåöå äðåéìòä øéòä ìù íéìåìúä úåðåøãîä .ñ"äðôì 7-ä äàîá íéøåùàä äàøðë åðá íúåà ,íéøåöéá ìù äøéãà úëøòî úéáéñî äîåçå ,ìúä éìåùì áéáñî äãáøåäù ,äáçø äììåñ äììë åæ úëøòî äîåçä ïî úéëðà åèìá íéìãâî .'î 4 ìù éáåòáå 'î 4 ìù äáåâá äøîúùäù íéìãâîä úàå äîåçä úà .éðùäî ãçàä 'î 15 ìù ÷çøîáå 'î 10 ìù äáåâì ãò é÷ìçî äàáåä äîãàä .äîåãà äîãà ìù úéúùúä ìò äúðáðù ,ä÷ì÷ìç äëîú ,úéùéìùäå äééðùä äðåëéúä äæðåøáä úåôå÷úî éîø÷ øîåç äìéëäå íéøçàä øéòä íéðáìá äúôåö ä÷ì÷ìçä .(ñ"äðôì 1,250-1,800) úøçåàîä äæðåøáäîå äúðáð äîåçä ìù éîéðôä øé÷á .ïåöéçä äãéöá äçéåè óàå ,øëøåë éðáàáå ìù úåãéîá ,íéáø íéðñçî äá åöáåùå 'î 7,5 ìù áçåøá úéîéðô äðîåà .äîåçä ìòù íéðéâîä úà åùîéù øùà ,'î 2-x7ë (øåî ìú) éáø'âåî ìú éåðá äéä ,øøâ ìçð ìù úéðåôöä äãâä ìò ,øåùáä ìçðì øåøä ìú ïéá øéò :íéøò éúùî áëøåî äéä äæ ìú .øåî ìú àåä ,ìú ãåò åæ äôå÷úá øöÌåáå áùÌåé ìúä .íðåã 35 äçèùù ,äðåúçú øéòå ,íðåã 3 äçèùù ,äðåéìò ,(ñ"äðôì éðùä óìàä ìù äééðù úéöçî) úøçåàîä äæðåøáä úôå÷úá øáë äôå÷úá íâ éàáöå éìäðéî ñéñáë ùîéùå ,ñ"äðôì 7-ä äàîá ùãçî äðáð .úéñøôä ìçð ìù éçøæîä äö÷á ,òøù ìúì çøæîî àöîðä íéáøàî ìú åîë ,øåî ìú ;úåøçàä úåéìäðéîä úåãéçéä íò øù÷ì ñéñá ùîéùù ,éôâà äôöî ìú àåä ,øøâ ùîéù øåî ìú åìéàå ,ääåáâä äìôùä íò øù÷ì ñéñá ùîéù íéáøàî ìú .íéä óåç íòå øåùáä ìáç íò øù÷ì ñéñá øåùáä ìçð éìéú ïéìîåâä éñçéá çúôî-øåæà ãéîú ùîéù äæò ïéáå øåùáä ìçð ïéáù áçøîä úéöçî) äðåëéúä äæðåøáä úôå÷úá øáë .ìàøùé-õøà ïéáå íéøöî ïéáù êøã íéðùðå íéøæåç ùåáéë úåòñî åëøòð (ñ"äðôì éðùä óìàä ìù äðåùàø úéöçî) úøçåàîä äæðåøáä úôå÷úáå ;íéøöî ìà ,éðéñ-ïåôöå ìàøùé-õøà - êåôää ïååéëá ùåáéë úåòñî åëøòð ,(ñ"äðôì éðùä óìàä ìù äééðù .ãåòå ïåðáì ,íé÷îòä ,óåçä úìôù ìà íéøöîî éðåòøô ìù íäéîéá ,ñ"äðôì 9-äå 10-ä úåàîá íâ äðùðå øæç äæ áöî øæçå ,ãåã úéá ãâðå íéúùìôä ãâð ,ïåëøåñåàå ÷ùéù ,ïåîàéñ :íéøöî .ìàøùé-õøà íåøãá øåùà éëìî ìù íðåèìù úåññáúä íò ,7-äå 8-ä úåàîá êôäðå ,øñàìô-úìâú éãéá íéøöî ìù äùåáéëì øùâ ùàøì æà êôä áâðä-ïåôö áçøî ìäðéî éñéñáì åëôä øåùáä ìáç éìéú .ïåãç-øñàå áéøçðñ ,'á ïåâøñ íééøåùàä úåðåèìùä åîé÷äù ,äùãçä ìîðä øéòì íéøåù÷ åéäå ,ä÷åæçúå ìù úéáøòá) ùéé÷åø øéòä àéä ,çéôøì äæò ïéá ,äòøàô-ò ìçðì áøòîî úåéøôîéàä :êùîäá åàáù úåéøôîéàä éîéá íâ íéìéúä åøàùð êëå .(åðéîé ,çéôøì åà äæòì íéìéúä ìù øù÷ä .úéîåøäå úéèñéðìää ,úéñøôä ,úéìááä êùîð ,íäéìò íéèéìùä ìù úåéìëìëä åà úåéàáöä úåéåìéòôì àöåî ìîðë .äìàä úåéøôîéàä éîéá íâ (íéòø ìú) äî'â ìú 16-ä äàîá äðåùàøì øöåá .øåùáä ìçð ìù úéáøòîä äãâä ìò ìåãâ ìú ,('î 3 éáåòá äîåç) ñ"äðôì 13-14-ä úåàîá úåîåçá ó÷åäå øæçå,ñ"äðôì úîåç) ñ"äðôì 9-10-ä úåàîá ;íéúùìôä éãé-ìò ,ñ"äðôì 11-12-ä úåàîá úéøåùàä äôå÷úá .(íéøâåñ úîåç áåù) ñ"äðôì 7-8-ä úåàîáå ,(íéøâåñ ùìçù ,'ìùåî úéá' íå÷îá äðáð ([ñ"äðôì] 630-679 ïåãç-øñà éîéá) åôñåð ,úéèñéðìääå úéñøôä úåôå÷úá .áçøîä ìë ìò úéìäðéîå úéàáö íéðáìî íìåë åðáð íéîñàä .'î 6-î øúåé ìù øèå÷á ,íéé÷ðò íéîñà íå÷îì ,íéáò úåøé÷ úåìòá úåãåöî 2 ãöì ,ïä óà úåéðåèìù ,úåøåâîîë åùîéùå .äéúåçåø ùåìùî íéøãç úô÷åî úéæëøî øöç ïäìå (ïçåøù ìú) äòøàô-à ìú .ìåëùà ÷øàôì íåøãî î"÷ 3-ë ,øåùáä ìçð ìù úéáøòîä äãâä ìò ìåãâ ìú ùáåâî àåäå ,íðåã 60-ë åçèù .åáéáñ íéøåùéîä ìòî 'î 20 àùðúî ìúä äæðåøáä úôå÷úá .íéìãâîáå úåîåçá ,íéìåìú úåðåøãîá åéããö ìëî øöåáîå 2,5 ìù ÷îåòá øéôç øää éìâøì øôçð ,(ñ"äðôì 1800) äééðùä äðåëéúä éôìë äðáð åðîîå ,('úé÷ðè-éèðà' äìòú ïéòî) 'î 12 ìù áçåøáå 'î áçåøá êôùî øöé ïåøãîä .'î 18 êøåàì 400 ìù òåôéùá ïååëî ïåøãî äìòî øôòî ä÷ì÷ìç äúðáð øéôçì ìòî .åáéáñ úåòáâä ïéáå ìúä ïéá 'î 24 ìù ìù äáåâá äììåñ åëôù åæ ìù äùàø ìòå ,àéä íâ úòôåùî äøåöá ,ùåáë éîéðô øé÷î äúðáðù ,íéðáì úîåç åðá äéìòå ,'î 5 ìù áçåøáå 'î 6 ãçàä :äîåçì åéä íéøòù éðù .äîãà ìù éåìéî òöîàáå ,éðåöéç øé÷îå åëåúá .'î 18x7,6 ìù ìãåâá øòù-úéá äéä ,ìúä çøæî-íåøãá øîúùäù äæîå äæî åðâä åéìòå ,íéøö íéøáòî äùåìùå íééãâð íéàú äòáøà åéä áøòî-ïåôöá äéä éðùä øòùä .ìúä éðô êøåàì äîåçä äëéùîä íäîù ,íéìãâî éðù íéøòùå íéìãâî ,úåîåç - íéðáîä ìë .åôéñ ÷ø åðîî øúåð íåéë êà ,øéòä íéé÷úäì åëéùîä ïäå ,áèéä úåôåøöå úåù÷ øîåç éðáìî íééåðá åéä - ìòù ,äàøð .(ñ"äðôì 1200-1500) úøçåàîä äæðåøáä ìù äàáä äôå÷úá íâ úôå÷úá íééøöîä úåðåèìùä åôéñåä íéîåã÷ä íéøåöéáäå íéðáîä éãéøù .'ìùåîä (ïåîøà) úéá' åîë ,íéùãç íéðééðá úøçåàîä äæðåøáä åðáð ìúä íåøãá .úéîåøä äôå÷úá éàáö ñéñáë äòøàô-à ìú ùîéù äðåøçàì ïééðá áåù äðáð ïåôöá .íéìééçì íéðéè÷øñ÷ åùîéù íäå ,íéëåøà íéðñçî ,íéðååéë äùåìùî úô÷åî øöç åìå ïáà åéúåãåñéù ,('î 20x15) øöåáî ñéñá ùîéùå ,äáéáñä ìë ìò ùìçù ,éàáö æëøî äéä äæ .áøòîî øòù øöçìå íåøãîù áçøîä ìòå ,äæî äæò úòåöø êøãå 'íéä êøã' ìò äøéîùìå äðâäì .äæî åì äæò íâå ;äúéùàøî ïòðë õøà ìù éáøòî-éîåøãä óåçá øöáî øéò äúéä äæò íéøöî ïåèìù ìù éðåâøàäå éàáöä æëøîä äéä äæòá .êë ìò ãéòé äîù àöåî-úãå÷ð äùîéù àéäå ,(ñ"äðôì 1200-1500) úøçåàîä äæðåøáä úôå÷úá .úåöøà ãåòáå äéøåñá ïåðáìá ,õøàá éøöîä àáöä ìù äîçìîä úåòñîì ìù úéùàøä øéòë äúåà øöéá (ñ"äðôì â"é-ä äàîä) ïåùàøä éúñ äòøô äùîéù äîìù éîéá óàå ,íäéøò ìëî äìåãâä äæò äúéä íéúùìôä éîéá .ïòðë "äæò ãòå çñôúî" ,íåøãá åúëìîî ìåáâ äö÷ ìù äáåùçä ïåéöä úãå÷ð .(, 4'ä ,'à íéëìî) úåëìîîå ,äæî 'äøåôä øäñä' úåöøàì íéøöî ïéáù êøãä íà ìò äáùéù ,äæò úåöøà ïéá äëååéúù ,äáåùç øçñî øéò ãéîú äúéä ,äæî ïåëéúä íéä ïâà úåôå÷úä ìëá äéìò åîçìðù ,äáåùç úéâèøèñà àöåî-úãå÷ð íâ äúéä äæò .äìà .ñ"äðôì ïåùàøäå éðùä íéôìàä ìù .ïååéå íéøöî ,äéøåñ ïéá úéæëøî øéòì ùãçî äæò äëôä úéèñéðìää äôå÷úá í÷éù úéæëøî øéòë .úéàáöä äúåáéùçá íâå äøçñî øùåòá íâ äòãåð øéòä ,éæëøî éøçñî ãéøéå íéùã÷î äðåîù äá íé÷äå ,éîåøä ñåàéôîåô ùãçî äúåà 25 ãò ñ"äðôì 66) éîåøä ïåèìùä úôå÷ú ìë êùîá õøàáù íéìåãâä ïî êøãáå íéä êøãá åòéâäù íééàáöä úåðåéâìì ñéñá äæò äúéä ,(äøéôñì äéøçà äàáä úéèðæéáä äôå÷úáå åæ äôå÷úá .ìàøùé-õøàì íéøöîî äùáéä ."íéñåìëåà úáø" øéò äøàùð ,éáøòä ùåáéëä éøçà íâå ,(äøéôñì 640-325) ,úåáø úåéñðë íòå àðôìåà úéá íò úéøöåð øéòì äëôä úéùéîçä äàîá .øéôçáå úåùãç úåîåçá äô÷åä àéäå úåàöçøî äá åðáð .úåîñøåôîå úåìåãâ íâ äúåà åøöéáå åøæç .éîéèôä ïåèìùä ìù úåôå÷úá ùãçî äøöåá äæò 1244-1177) íéîìñåîä ìù éôåñä íðåçöðì ãò ,íéîìñåîä íäéáéøé íâå íéðáìöä .(äøéôñì úà äãéì çöéð ïåùàøä íéìñ øùàë ,íéëøåúä éãéá äæò äìôð 1517 úðùá êøã áåù 1840 ïîìå ,ïåàéìåôð éãéá øö÷ ïîæì äìôð 1799-á .íéøöîä óåçä éøòáù äìåãâì äáùçð àéäå ,éøöîä äçô-íéäøáéà éãé-ìò äáëåë äòáù øçàì ,íéìâðàä éãéá äæò äìôð 1917 øáîáåðá 2-á .ìàøùé-õøà ìù ,äìåë ìàøùé-õøà ùåáéëì êøãä íäéðôì äçúôð êëáå ,äîçìî ìù íéùãåç íéðééðá äñåëî ,øéòä áìá àöîð äæò ìú .äì úåðëùä úåöøàä ùåáéëìå .øôçð àìå íééðøãåî (òáù-øàá ìú) òáñ-à ìú ìàøùé-õøà ìù úéîåøãä-úéáåùééä äãå÷ðä íéðîæä áåøá äúéä òáù-øàá äáøçù ,úøöåáî äëìîî øéò äá äî÷åä äîìù éîéá .("òáù-øàá ãòå ïãî") äòáâä ìò :äîöåò-áø øåöéá äéä äæ .(ñ"äðôì 925) íòáçø åðá ìù åéîéá ìù ÷îåòá øéôç øôçð äéðôìå ,'î 7-6 ìù äáåâá äììåñ äëôùð úéòáèä ìù äàìî äîåç äéìòå äìåìú ä÷ì÷ìç äî÷åä äììåñä ìò .úåçôì 'î 5-4 äáå ,áåøé÷á 'î 4 ìù éáåòá ïáà ìù ïúéà ãñî ìò äãîò äîåçä .íéðáì ñ"äðôì 9-ä äàîá ìáà ,øéòä úà áéøçä ÷ùéù äòøôù ,äàøð .úåâñðå úåîã÷ äúðáð áåù .âæâéæä úèéùá äúðáðù ,íéøâåñ úîåç íò úéðùá øéòä äøöåá úåîåçá åëîúù êîú úåøé÷ åøáåçå ,äîåçä úà 'î 2 ãåòá ääéáâäù ,ä÷ì÷ìç äàøðë æàå ,ñ"äðôì 701 úðùì ãò úåçôì ãîòî ÷éæçä äæ øåöéá .íéðáìä .éøåùàä áéøçðñ åúåà áéøçä áöî ìéçì äãåöî òáù-øàá ìúá äî÷åä (ñ"äðôì 333-539) úéñøôä äôå÷úá ,øéúé íéìçðä úåãâ ìò åéäù íéáåùééä íò äìåòô åôúéù åéùðàå ,éîå÷î ä÷éæçäå úéèñéðìää äôå÷úá äð÷åú åæ äãåöî .øåùáäå íé÷ôåà ,òáù-øàá ,äøéôñì äééðùä äàîáù äàøð .(ñ"äðôì 4) ñåãøååä éîé óåñ ãò ãîòî äôå÷ú äúéä ,(äøéôñì , 117-115'ñåèé÷ ñåîìåô') ñåðàéøè ìù åéîéá íéãîéîá ,éîåø ãöî äãåöîä ìù äîå÷îá äðáð ïëìå ,õøàá è÷ù-éà ìù äèéìùì éîåøä ïåèìùä ìù íéðåùàøä úåðåéñðä ïî äéä ãöîä .'î 30x30 ìù äôå÷úá .(ìùîì ,íåéä ìù øúéî ãéì úéìö úáøéç) äãåäé øä íåøãá úéáçøî òáù-øàá ìù ÷éúòä òáåøä àåä äæ íå÷îù ïëúéé) íå÷îá ÷æçåä úéèðæéáä ,(íéìééç 600-ì 500 ïéá) äèøåäå÷ úãéçé ìù ìãåâá ,áöî ìéç (úéðøãåîä ,(áøòîá) äæòì äðîîå ,äéìà úåëéìåîä íéëøãä ìòå øéòä ìò øåîùì éãë .úåáø úåéñðë øéòá åðáð åë åîë .çøæîá áøòìå (ïåôöá) äãåäé øäì 19-ä äàîä óåñá ÷øå ,òáù-øàá äò÷ù ,(äøéôñì 634) éáøòä ùåáéëä øçàì úåëøòîá áåùç éèñéâåì ñéñáëå úéâèøèñà äãå÷ðë ùãçî äúðáð (1900-1894) èãðîä éîéá .íéøöîá íéìâðàä ãöî éåôö íåéà ãâðë ,õøàä íåøãá íéëøåúä .æåçîä ïéö÷ìå íéáùåúì ñéñá äùîéù àéäå íéáùåú 4,000-ë òáù-øàáá åéä .áâðä úøéáì òáù-øàá äëôä ìàøùé úðéãî ìù äðåðéë øçàì 'ñîéì'ä ,íäéîãå÷ì äîåãá ,íééèðæéáäå íééàîåøä úåðåèìùä åîé÷ä äæòì çìîä-íé ïéá éæëøî ïåâøàì úåôåôë åéäù ,äðâäå øÌåèéù ìù úåéìàéøåèéøè úåëøòî ,øòåö ïéá çèùá .éàáö ìùåî åá èìùù ïåâøà ,àáöå èôùî ,ìäðéî ìù ïäå ,úåéàáö úåãéçé ùù úéèðæéáä äôå÷úá åðëåù ,äæòå äãåäé øáãî úåãéçé åçèáéà äòåðúä é÷øåò úà .íåé-íåéä ééç úàå óøåòä úà åçèáéà ,éàáöä úåøéùä éîééñî ìù íéáåùéé åî÷åä íéðëåñî úåîå÷îá .úåãééð íäáù íéãöî åðáð øôñå çúôî éøåæàáå ,íäì åòééñå íäá åëîú úåðåèìùäù 'ñîéì'ä úëøòî äúéä åæ .óèåùä ïåçèáì åâàã äìàå ,øîùî úåãéçé åáöåä íúãéãð .íäìù úéæçá àìå úåìåáâä óøåòáù íéçèùá è÷ùä ìò äøîùù ,úòãåðä áâðä-øäá íéáåùéé ìùå íéøò ìù íúçéøôå ,äçøæîå äîåøã úåìåáâä ìù .ïúåà äìèéá àì êà ,úåéðåçèáä úåéòáä úøîåçî äãéøåä ,ïãøéä-áøòáå øä ïéá ,òáù-øàá úò÷áì ïåôöîù íéçèùá íâ äîéé÷úä 'ñîéì'ä úëøòî éúëìîîä ïåâøàä ãåò ìë ãîòî ä÷éæçäù ,'úéáçøî äðâä' ïéòîá ,äæòì äãåäé .éàáö çåëáå ãåéöá ,óñëá äá êîú úåëøòîá ,íééðùî äô÷úäå äðâä éñéñáë åùîéù øøâ ìçðå øåùáä ìçð éìéú íéìéúä .íéøöîå íéä óåç ìà áâðä ïåôöå ïåøáç-øäî åëùîðù úåéáçøîä ïéáå äðåëéúä äæðåøáä úôå÷ú ïéá ,íéðåù ïîæ é÷øôá õéç øåæà åùîéù ìà íéîå áåùéé úåëøòî ìò ññáúä õéçä øåæà .úéèðæéá-úéîåøä äôå÷úä úîçìîá íâ êë .íåøãä ïî àåáì äìåìòä äòø ìë íã÷ì éãë ,øáãîä éðô ìåî çéôø ,äðöéð ,éðéñî íééëøåúä úåçåëä ìù íúâéñð øçàì :äðåùàøä íìåòä äðáð ,(1917) äðåùàøä íìåòä úîçìîá íééìâðàä úåçåëä éðôî ,'âåìñòå éçøæîä-éîã÷ä ñéñáäå øøâäå øåùáä éìçð ìù øéöä ìò éëøåúä êøòîä éãë íù åæëåø íéìâø ìéç ìù úåãåúòå øåéñå øåùé÷ úåçåë .òáù-øàáá ,øáîáåð ùãåç ìù åúéùàøá ìáà .íåøãî äìåòä éìâðàä çåëä úà óåãäì ìëå äæä äðâää å÷ ò÷áð ,íéããöä éðùì úåáø úåãéáàå íéøî úåáø÷ øçàì .íéèéøáä éãéá ìôð øåæàä äôé àöîð ,ñ"äðôì ïåùàøäå éðùä íéôìàä úôå÷úá ïåëðå äôé äéäù äî ,íééâåìåðëè íéùåãéç ìù äôå÷ú - äøéôñä øçàì éðùä óìàä óåñá íâ ïåëðå íéòöîàä åðúùäå ãåéöä äðúùä äáù äôå÷ú .÷ðèäå èåçìàä ,ïåøéååàä åîë éáðìà ìøðâ äéä ìåëé ,øéä÷ úîåç ìåî ,åúòùá ïåàéìåôðë .íééèñéâåìä úåôé÷ùî äéøåèñéä úåðù "4000:òáù-øàá - äæò å÷ ìåî åéìééçì øîåì éøåèñéä-éôøâåàéâ-å÷àä ãåñéä øëæ úà äéçä íâå ,÷øãö íâ àåäå ; "íäéìò .íéðîæä ìëá òéôùîå ãîåòä